Zayıf yönleri:

Peletleme Makinasının Üstüne Yerleştirilmiş Olan Kondisyonerde Yağ Katılması: 

Bu durumda, besleme hızı değiştiğinden,  pompanın hızı ile besleme helezonunun hızı arasında bir bağlantı olmalıdır.  Bu da mekanik veya elektriksel olarak sağlanabilir.  Besleyicinin ve yağ pompasının motorları genellikle birer görev birimi ya da frekans konverteri oldukları için, bu bağlantı, günümüzdeki uygulamalarda, çoğu zaman elektriksel yöntemlerle gerçekleştirilmektedir.

Bu sistem; bir pompa, bir ölçü birimi ve sistem çalışmazken pompadan geriye sızmayı önlemek için bir yaylı geri dönüşsüz valf içerir.

Buraya kadar anlatılan yöntemler, yağın  pelet presinden önce katılması ile ilgili idi.  Bu noktada, presten önce katılan yağın peletleme işlemi üzerindeki etkilerini hatırlamakta yarar olabilir.

UNUTMAYIN, yeme yağ katılması pelet kalitesini etkileyecektir!

Yağ, peletleme işlemi sırasında disk deliklerinde yağlayıcı görevi yapar.  Katılan yağ yüzdesi arttıkça,  disk deliklerindeki direnç de düşer. Hatta bir noktadan sonra, direnç o derece düşer ki, yem karışımının kabul edilebilir pelet kalitesi için gerekli miktarda sıkıştırılması artık imkansız olur.

Belli bir düzeyin altındaki yüzdelerde yağ katılması durumunda, daha kalın bir disk kullanılması, ilave yağın pelet kalitesi üzerinedeki olumsuz etkisini telafi edebilir.  Aynı şekilde, disk deliklerinin girişlerine "kuyu" veya konik şekil vererek diskin sıkıştırma oranı, dolayısı ile pelet kalitesi bir dereceye kadar arttırılabilir.  Ancak, daha yüksek yağ yüzdeleri kullanılmaya başlandığında, disk deliklerinde ve kalınlığında yapılacak değişiklikler, iyi pelet kalitesi elde etmek için yeterli direnci yaratamayacaktır.

Bu durumda geriye iki çözüm kalıyor:

Pelet presinden sonra yağ katmak ya da pelet presinden önce koşullandırma için özel bir yöntem kullanmak.

Özel koşullandırma için birkaç yöntem var:

- Uzun süreli koşullandırıcılar (bunlara olgunlaştırıcı adı da verilmektedir)
- Yüksek sıcaklık - yüksek basınç koşullandırıcıları (bunlara ekspander = genişleticiler ya da termomekanik sıkıştırıcılar denilmektedir)
- Çifte peletleme sistemleri

Çifte peletleme Batı Avrupa' da özellikle süt hayvanları yemlerinde çok yaygın olarak kullanılan bir sistemdir.  İlke olarak, biri diğeri üzerine yerleştirilmiş iki pelet presidir. Bu da, yem karışımının iki diskden geçmek zorunda kalması ve aynı zamanda disk ile rulo arasındaki sıkıştırmadan iki kez etkilenmesi demektir.  Buna, "aşırı ezme etkisi" de (over rolling effect) denilmektedir.

Bir başka yöntem bir "Lineator" yardımıyla, rulo ile disk arasında sıkıştırılan kırıntı yeme peletleme işlemi sırasında daha fazla enerji vermektir.  Lineator, rulo ile disk arasında, 5 mm'ye kadar artabilen kalınlıkta bir kırıntı yem tabakası oluşturmaya imkan veren, disk içindeki rulolar ile disk arasındaki aralığı uzaktan ayarlayan bir sistemdir. Bu sistemin, yem karışımı diske girmeden önce yüksek bir ezilme etkisine maruz kaldığından, pelet kalitesi üzerinde olumlu bir etkisi vardır.

Hem çift peletleme hem de Lineator sisteminde esas olan, yem karışımına büyük ölçüde mekanik enerji uygulayarak (bir yoğurma ve kesme etkisi) ön koşullandırma yapmaktır.

Üçüncü bir seçenek de, bir genişletici ya da termomekanik sıkıştırıcıdır (ekspander).  Bu ekipmanda yem karışımı, "durdurma kafası" tabir edilen bir düzene sahip, silindirik çelik bir kovan içinde hareket eden bir helezon yardımıyla sıkıştırılır, yoğurulur ve kesilir.

Kovanın çıkış ucunda, makina operatörünün basıncı ve kovanın içindeki direnci kontrol edebilmesini sağlayan, ayarlanabilen bir delik düzeni vardır.  Sistemdeki basınçtan dolayı yüksek bir sıcaklığa (100 °C'ın üstünde) erişme olanağı söz konusudur.  Erişilen yüksek sıcaklık nedeniyle yem karışımı içinde ve basınç altında bulunan nem, karışım kovandan çıkarken kaynamaya başladığından, aynı zamanda genleşmeye neden olur.

Bu işlemden dolayı oluşan yapı değişimi, daha iyi absorbsiyon nedeniyle yağların ve diğer sıvıların daha yüksek oranlarda katılabilmesine imkan verir.

Genleştiricinin zayıf yönü, yüksek enerji maliyeti ve yüksek yıpranma maliyetidir (yoğurma ve kesme yıpranma demektir).

Daha fazla absorbsiyon sağlamanın bir başka yolu, işleme biraz daha fazla süre tanımaktır. Buna da olgunlaştırma işlemi diyoruz.

Buhar ve yağ, olgunlaştırma ünitesinin üstüne yerleştirilmiş olan bir besleyici-karıştırıcı içinde yeme katılır.  Ünitenin içinde, buhar, yağ ve gerektiğinde ilave edilen diğer sıvılar, yem karışımı tarafından emilir.  Kırıntı yem ve sıvıları karıştırmak için bir de karıştırma düzeni bulunur.  Bu noktada karıştırma olmaz ise, dışarı çıkarılması imkansız büyük bir topak oluşabilir.

Yağ katmanın peletleme işlemi üzerindeki etkilerini bu şekilde gözden geçirdikten sonra, bir hususu daha hatırlamak gerekir.  Yağ, özellikle sıcak iken, metal malzeme üzerinde çok aşındırıcı olabilir. Yumuşak çelikten yapılmış pelet diskleri, peletleme hazneleri ve dişli kutusunun yem ile temasda olan ön yüzü çok kısa sürede aşınabilir.  Bu yüzden söz konusu parçaların imalinde yüksek kaliteli paslanmaz çelik kullanılması gereklidir (paslanmaz çelik, kalite sınıfı 316 gibi).

Bazı durumlarda, deliklerin yüzeyindeki karıncalanma korozyonunu önlemek için, başka bir kalite çelik kullanılması bile gerekli olabilir.

Buraya kadar olan kısımda, diskden önce yağ katılmasını ve bunun neden olabileceği sorunları gördük.

Bir başka seçenek de yağın diskden sonra, yeni yapılmış olan peletlere vermektir (broyler, hindi, yüksek verimli süt sığırı ve balık yemleri gibi yüksek düzeyde yağ içeren yemleri üreten işletmelerin pek çoğunda peletleme öncesi ve sonrası yağ katma yöntemleri beraberce kullanılarak, bazı durumlarda yeme toplam olarak %15 gibi oldukça yüksek düzeylerde yağ katmak mümkün olabilmektedir.  Diskden sonra yağ katılması, iki şekilde mümkündür: Diskten çıkan peletlere yağ püskürtme ve soğutucudan çıkan peletleri yağ ile kaplama.

Diskten Çıkan Peletlere Yağ Püskürtme:

Yağ püskürtme sistemi, diskden çıkan peletler üzerine doğrudan doğruya yağ püskürtme anlamına gelir.  CPM'in ürettiği yağ püskürtme sistemine, "California" ve "spraying = püskürtme" sözcüklerinin birleşiminden türetilmiş olan Calspray adını veriyoruz.)

Disk üzerine yağ püskürtme sistemi esas olarak üç kısımdan oluşur:

Koşullandırma kabini
Püskürtme kafası
Kontrol ünitesi

Koşullandırma kabini:  Isıtılmış olan bu bölme şu parçaları içerir: bir adet çift-katlı (duplex) filtre veya kendikendini temizleyen filtre; motorunun hızı değiştirilebilen bir pompa; yüksek basınca karşı koruma için yaylı bir by-pas valf, bir debimetre ve ünite çalıştırılmadığı zaman ya da düşük kapasitede çalıştırıldığında cihazı korumak için yaylı bir geri-dönüşsüz valf.

Peletleme haznesi üzerine yerleştirilmiş olan püskürtme kafası: Püskürtme kafası, kontrol ünitesi dışında, belki de sistemin en önemli parçasıdır.

Bu püskürtme kafasında, ikili bağlantıları olan üç adet püskürtme memesi bulunur. Ortadaki memenin kapasitesi en küçük memenin kapasitesinin iki katı ve en büyük memenin kapasitesinin yarısı kadardır. Meme kapasiteleri arasındaki bu oranyılar dolayısı ile, püskürtülebilecek en düşük ve en yüksek yağ miktarının arasında 1/7 gibi bir orana ulaşılabilmektedir.  Memelerin kendileri de, püskürtme desenini 1'e 3 oranında bir basınç değişimini tolere edebilecek şekilde imal edildiğinden, gerçekte püskürtülebilecek en düşük ve en yüksek yağ miktarları arasındaki oran 1/20'dir.  Memelere gelen yağın akışı solenoid ya da pnömatik valfler yardımıyla kontrol edilir ve bu valflerin kendileri de gereken kombinasyonu vermek üzere bir bilgisayar tarafından yönetilir.

Memeler ayrıca, diskin dış yüzeyini tam olarak kapsamak amacıyla püskürtme genişliğini ayarlamak için kısmen döndürülebilirler.  Bu düzenleme, hem kalın hem de ince diskler için sözkonusudur.  Bu yapılmadığı takdirde, disk kelepçelerine ve besleme konisine yağ püskürtme riski doğar.

Üçüncü, ve kesin olarak en önemli olan parça, yağ püskürtme kontrol ünitesidir: Bu, pelet presi içinden geçen yemin hızını sürekli olarak izleyen ve verilen yağın akış hızını gerektiği şekilde ayarlayan bir PLC (Planned Logic Controller) kontrol ünitesidir.  Bu ünie, ayrıca, ideal püskürtme koşullarını sürdürebilmek için kullanılacak püskürtme şekli kombinasyonlarını seçer. Kontrol ünitesi, yem olmadığı zaman yağ püskürtülmesini önlemek için diğer ekipmanları da karşılıklı olarak kilitler.

Sistemde bir de hava ile temizleme düzeni bulunur. Bu düzen sayesinde, üretime başlamadan önce ve üretim sonunda kontrol ünitesi, hatları ve memeleri yağ kalıntılarından temizlemek için sistemden basınçlı hava geçirir.

Üstünlükleri: